Lê Văn Phan và cộng sự
Bộ môn Vi sinh vật – Truyền nhiễm
Hội chứng tiêu chảy cấp ở lợn (Swine Acute Diarrhea Syndrome – SADS) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây tiêu chảy nặng, sụt cân nhanh và có thể dẫn đến tử vong, đặc biệt ở lợn con. Virus gây bệnh, SADS-CoV (Swine Acute Diarrhea Syndrome Coronavirus), là một loại virus RNA sợi đơn, có vỏ bọc, thuộc họ Coronaviridae và chi Alphacoronavirus. SADS-CoV được phát hiện lần đầu tiên tại Trung Quốc vào năm 2017, có nguồn gốc từ dơi và được xác định là tác nhân gây tiêu chảy cấp ở lợn với triệu chứng tương tự bệnh tiêu chảy cấp do PEDV.
Do Việt Nam có vị trí địa lý gần Trung Quốc, nguy cơ virus này lây lan vào đàn lợn trong nước là rất lớn.
NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT HIỆN SADS-CoV TẠI VIỆT NAM
Nhằm đánh giá nguy cơ xâm nhập của SADS-CoV vào Việt Nam, nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tiến hành xét nghiệm 69 mẫu phân lợn bị tiêu chảy thu thập từ các trang trại chăn nuôi ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ trong giai đoạn 2018-2023.
📌 Kết quả xét nghiệm cho thấy có 5 mẫu dương tính với SADS-CoV, bao gồm:
🔹 1 mẫu năm 2019 tại Bắc Ninh
🔹 1 mẫu năm 2021 tại Hà Nội
🔹 3 mẫu năm 2023 tại Thanh Hóa
Đặc biệt, ba mẫu từ Thanh Hóa đồng nhiễm với PEDV, trong khi hai mẫu từ Bắc Ninh và Hà Nội đồng nhiễm cả PEDV và PDCoV (coronavirus delta ở lợn).
PHÂN TÍCH DI TRUYỀN SADS-CoV TẠI VIỆT NAM
Nhóm nghiên cứu đã tiến hành giải trình tự gene gai (spike gene) của virus để xác định mối quan hệ di truyền với các chủng đã được báo cáo trước đó.
📌 Kết quả phân tích di truyền cho thấy:
✔️ SADS-CoV phát hiện tại Việt Nam có mức tương đồng 100% với chủng SADS-CoV/CN/GDWT/2017 tại Trung Quốc.
✔️ Điều này cho thấy virus có khả năng đã lây lan từ Trung Quốc vào Việt Nam, tương tự như các đợt bùng phát virus khác trước đây.
CẢNH BÁO VÀ KHUYẾN NGHỊ
⚠ Phát hiện này xác nhận sự hiện diện của SADS-CoV tại Việt Nam từ năm 2019, đặt ra mối lo ngại về nguy cơ lây lan, tác động tiêu cực đến ngành chăn nuôi lợn.
⚠ Triệu chứng của SADS-CoV rất giống với PEDV và PDCoV, do đó cần thực hiện xét nghiệm PCR đặc hiệu để chẩn đoán chính xác.
⚠ Cần tăng cường giám sát dịch tễ và nghiên cứu sâu hơn để đánh giá sự lây lan của virus trên toàn quốc, đồng thời xây dựng các biện pháp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.
📌 Nguồn: “Molecular characterization of swine acute diarrhea syndrome coronavirus detected in Vietnamese pigs” (Veterinary Research, 2025).
English