Đỗ Duy Hòa, Bùi Văn Dũng, Nguyễn Hoài Nam, Nguyễn Đức Trường, Nguyễn Văn Phương, Ngô Thế Dân, Trần Thị Đức Tám, Phạm Thị Lan Hương, Hà Xuân Bộ, Lê Văn Trường, Lê Văn Phan, Mai Thị Ngân
Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Boehringer Ingelheim Animal Health Việt Nam
Giới thiệu chung: Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm (IB) do virus IBV gây ra là một trong những bệnh hô hấp quan trọng nhất trên gia cầm, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi gà. Mặc dù các vắc-xin sống giảm độc lực được sử dụng phổ biến, song sự đa dạng di truyền và biến đổi kháng nguyên của virus làm giảm hiệu quả phòng bệnh. Ở Việt Nam, đặc biệt khu vực phía Bắc, dữ liệu dịch tễ học về IBV còn hạn chế, gây khó khăn cho công tác giám sát và lựa chọn chiến lược kiểm soát phù hợp.
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ nhiễm IBV ở cấp độ trang trại và đánh giá các yếu tố nguy cơ liên quan đến sự lưu hành của virus trong hệ thống chăn nuôi gia cầm công nghiệp ở miền Bắc Việt Nam.
Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được tiến hành từ tháng 6/2022 đến tháng 6/2024 tại 69 trang trại gia cầm thương mại thuộc 9 tỉnh miền Bắc Việt Nam. Mẫu tăm bông khí quản được gộp và kiểm tra sự hiện diện của IBV bằng kỹ thuật RT-qPCR. Thông tin về đặc điểm chăn nuôi, an toàn sinh học và lịch sử tiêm phòng được thu thập qua bảng hỏi cấu trúc. Các yếu tố nguy cơ được phân tích bằng hồi quy logistic đơn biến và đa biến bằng phần mềm R (phiên bản 4.5.1).
Kết quả: IBV được phát hiện ở 24/69 trang trại (34,78%; KTC 95%: 23,71–47,21%). Virus lưu hành rộng rãi ở các loại hình sản xuất, quy mô và giai đoạn nuôi khác nhau, không có khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các nhóm. Phân tích hồi quy logistic đa biến cho thấy hai yếu tố bảo vệ độc lập gồm: khử trùng hơn một lần trước khi nhập gà con (P = 0,035) và tiêm vắc-xin IB sống vào ngày đầu tiên (P = 0,006) có liên quan đến giảm nguy cơ nhiễm IBV ở cấp độ trang trại. Mô hình cuối cùng có khả năng phân biệt tốt (AUC = 0,73; R² = 0,196).
Kết luận: Nghiên cứu khẳng định sự lưu hành rộng rãi của IBV trong các trang trại gia cầm công nghiệp ở miền Bắc Việt Nam. Việc tiêm vắc-xin sớm kết hợp với tăng cường khử trùng trước khi nhập đàn là hai biện pháp chủ chốt giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh, góp phần xây dựng chiến lược phòng chống IB hiệu quả hơn trong điều kiện sản xuất gia cầm tại Việt Nam.
Link bài báo: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0167587725003198
English