TS. Dương Đức Hiếu
Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
1. Tính cấp thiết
Bọ chét và ghẻ tai là ký sinh trùng ngoài da phổ biến trên chó mèo, gây nhiều vấn đề sức khỏe như viêm da, ngứa, mất máu nhẹ, thậm chí lan rộng gây viêm tai và nhiễm trùng thứ cấp nếu không điều trị đúng cách. Việc áp dụng sản phẩm hiện đại, hiệu quả, an toàn tại Việt Nam còn hạn chế. Do đó, nghiên cứu này nhằm đánh giá liệu selamectin dạng nhỏ gáy (spot-on) có thực sự là giải pháp tốt trong điều trị và kiểm soát bọ chét và ghẻ tai trong các điều kiện thực tế nuôi.
2. Phương pháp nghiên cứu
-Mẫu khảo sát ban đầu: 275 cá thể chó, mèo tại Hà Nội, Hưng Yên và Phú Thọ được kiểm tra ký sinh trùng ngoài da.
– Chọn mẫu điều trị: 45 cá thể chó, mèo nhiễm bọ chét hoặc ghẻ tai.
– Phác đồ điều trị: selamectin (Revolution®, Zoetis) nhỏ gáy 2 lần — ngày 0 và ngày 14 — ở liều 6 mg/kg thể trọng.
– Theo dõi và đánh giá: kiểm tra sự tồn tại của ký sinh trùng vào các thời điểm ngày 14 và ngày 28 sau điều trị.
3. Kết quả nổi bật
Trên chó:
Sau 14 ngày: 71,43 % cá thể đã loại bỏ hoàn toàn bọ chét.
Sau 28 ngày: tất cả (100 %) chó điều trị trở nên âm tính ký sinh.
Trên mèo:
Sau 14 ngày: 87,5 % mèo loại bỏ bọ chét hoàn toàn; 100 % loại bỏ ghẻ tai.
Sau 28 ngày: 100 % các cá thể mèo đều âm tính ký sinh.
Các yếu tố như loài, giống, giới tính, tuổi không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả điều trị (P > 0,05).
4. Thảo luận
Selamectin thuộc nhóm macrocyclic lactone, có tác dụng diệt ký sinh trùng ngoài da và ấu trùng; cơ chế có độ chọn lọc cao giúp giảm nguy cơ độc tính thần kinh. Kết quả của nghiên cứu tương đồng với nhiều công trình quốc tế, khẳng định selamectin là lựa chọn hiệu quả, an toàn, tiện dụng cho thú cưng. Tuy nhiên, đối với chó, liệu trình hai lần được khuyến nghị để đảm bảo hiệu quả tối ưu.
5. Kết luận & khuyến nghị
– Selamectin đạt hiệu quả 100 % trong việc loại bỏ bọ chét và ghẻ tai trên chó và mèo sau 28 ngày điều trị.
– Sản phẩm phù hợp ứng dụng trong phòng khám thú y, trạm thú y, cơ sở cứu hộ động vật như một giải pháp kiểm soát ký sinh trùng hiện đại.
– Đề xuất lồng ghép vào chương trình đào tạo, thực hành lâm sàng của Khoa Thú y để nâng cao năng lực ứng dụng thuốc thú y hiện đại.
( Nguồn: Vietnam J. Agri. Sci. 2025, Vol. 23, No. 3: 299-305)
English