Bệnh dịch tả lợn châu Phi (African swine fever – ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam và trên thế giới. Bên cạnh các biện pháp phòng, chống dịch tại trang trại, việc phát hiện virus ASF (ASFV) trong môi trường, đặc biệt là nước thải chăn nuôi, có ý nghĩa quan trọng trong công tác giám sát dịch bệnh và quản lý an toàn sinh học. Xuất phát từ thực tiễn đó, nhóm sinh viên Trần Thị Mỹ An, Nguyễn Thị Kiều Anh, Trần Ngọc Diễm và Đinh Mỹ Duyên, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Mai Thị Ngân, Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã thực hiện đề tài “Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và ứng dụng quy trình cô đặc ASFV trong phát hiện virus từ nước thải chăn nuôi phục vụ giám sát môi trường”.

Nghiên cứu tập trung đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phát hiện ASFV trong nước thải chăn nuôi, đồng thời tối ưu hóa quy trình cô đặc mẫu bằng polyethylene glycol (PEG) trước khi tách chiết DNA và xét nghiệm real-time PCR (qPCR), nhằm nâng cao khả năng phát hiện ASFV DNA trong các mẫu môi trường. Kết quả nghiên cứu đã xác định được các điều kiện xử lý và cô đặc mẫu phù hợp, trong đó sử dụng PEG 6000 ở nồng độ 15%. Quy trình cô đặc bằng PEG giúp cải thiện khả năng phát hiện ASFV DNA ở nồng độ thấp. Đặc biệt, khi ứng dụng trên 56 mẫu nước thải thực địa, số mẫu dương tính tăng từ 1/56 mẫu (1,8%) khi không cô đặc lên 8/56 mẫu (14,3%) khi áp dụng quy trình cô đặc bằng PEG.

Kết quả này cho thấy tiềm năng ứng dụng của phương pháp cô đặc bằng PEG trong phát hiện ASFV DNA từ nước thải chăn nuôi, góp phần bổ sung công cụ hỗ trợ giám sát môi trường và quản lý an toàn sinh học tại các cơ sở chăn nuôi lợn. Đây cũng là cơ sở khoa học để tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các phương pháp xét nghiệm mẫu môi trường phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh.

Với ý nghĩa khoa học và tiềm năng ứng dụng thực tiễn, đề tài đã đạt Giải Khuyến khích tại Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học năm 2026, do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) tổ chức. Thành tích này là sự ghi nhận đối với nỗ lực nghiên cứu của nhóm sinh viên và giảng viên hướng dẫn, đồng thời thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo trong nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, hướng tới giải quyết những vấn đề thực tiễn trong chăn nuôi và phòng, chống dịch bệnh động vật.
Khoa Thú y

English