Những bất thường điện tim trên chó liệt và yếu chi

Nguyễn Bá Tiếp và cộng sự

ĐẶT VẤN ĐỀ

Điện tim (electrocardiography; ECG) là phương pháp chẩn đoán sàng lọc sức khoẻ tim mạch, khám sức khoẻ định kỳ và chẩn đoán nhiều bệnh lý khác nhau trên chó. ECG cũng là phương pháp đánh giá đáp ứng điều trị (Teslenko và cs., 2021). Các bất thường của ECG do nhiều nguyên nhân như kích thích thần kinh phó giao cảm (Vazquaez và cs., 2016), do ảnh hưởng của tuổi và trạng thái sinh lý (Corrado và cs., 2019), bệnh lý cơ tim (Yamada và cs., 2019) và rối loạn chức năng miền vỏ tuyến thượng thận (McGrath và cs., 2021). Có những kiểu rối loạn nhịp tim nguy hiểm và có thể đe doạ tính mạng (Loen và cs., 2022). Nhiều nghiên cứu cho thấy có sự mối quan hệ nguyên nhân – hệ quả hai chiều giữa bất thường ECG với bệnh lý hệ vận động (Campbell và cs., 2003; Sagrey và cs., 2022).  Nghiên cứu này nhằm xác định các bất thường của ECG trên chó mắc bại liệt, làm cơ sở cho ứng dụng lâm sàng.

NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiên trên 75 chó có những bất thường về vận động gồm yếu và liệt chi được điều trị từ tháng 11 năm 2024 được đến tháng 5 năm 2025.

Phương pháp nghiên cứu

Các ca bệnh được kiểm tra các chỉ số sinh tồn, khám hệ thần kinh cơ theo Risio (2005). Các bất thường về tim và mạch cũng được xác định trên tất cả các ca bệnh.

Điện tim được thực hiện với máy H3-V Comen 5 điện cực (Shenzhen Comen Medical Instruments Co., Ltd.). Phân tích quy luật của các đạo trình, quy luật của các sóng thành phần; hình thái và kích thước của các sóng thành phần theo Willis và cs. (2018). Đạo trình II được coi là đạo trình biểu thị dòng điện dọc theo trục tim và được tin kéo dài (Rhy II). Hình thái của điện tim được minh hoạ ở hình 1

Hình 1 (trái). Sóng P; đoạn PR; khoảng PQ, bộ QRS; đoạn ST; sóng T; khoảng QT trên ECG biểu thị tương ứng với khử cực hai tâm nhĩ; thời gian dòng điện truyền qua bộ nối nút nhĩ thất; quá trình dẫn truyền từ tâm nhĩ xuống tâm thất; khử cực hai tâm thất; tái cực tâm thất sớm; tái cực muộn hai tâm thất; thời gian từ bắt đầu khử cực tâm tất đến kết thúc tài cực tâm thất. Hình phải: ECG của một chó khoẻ in với tốc độ chạy giấy 25 mm/s và cường độ dòng diện 10 mm/mV; Các sóng R (mũi tên màu xanh da trời); sóng P (mũi tên đỏ); sóng T (mũi tên xanh lá cây). Các sóng Q và S có thể không rõ trên các hình ảnh ECG. Các sóng có đỉnh hướng lên trên là các sóng dương; hướng xuống dưới là các sóng âm.

III. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Kết quả  khám lâm sàng thần kinh – cơ và tim mạch kết hợp phân tích bệnh sử cho thấy số ca suy sụp và mất vận động hoàn toàn bốn chi, mất vận động hai chi sau (nhưng vẫn còn cảm giác),  mất vận động và mất cảm giác hai chi sau, mất vận động hai chi sau không liên tục lần lượt là 6; 43; 22 và 4. Số ca bệnh có ECG bình bình thường, nhịp xoang bình thường nhưng bất thường sóng T, khoảng RR biến động, nhịp chậm xoang và nhịp xoang nhanh lần lượt là 13; 15; 11; 14 và 11. Nhịp tự thất gia tốc, bộ QRS đảo ngược và hình dạng ECG kỳ dị thấy lần lượt trên 5; 3 và 3 ca. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ và đa dạng của rối loạn ECG trên chó liệt chi rất cao.

KẾT LUẬN

Kết quả của nghiên cứu này có thể được ứng dụng trong chẩn đoán và điều trị các ca bệnh rối loạn vận động trên thú nhỏ.
Kiểm tra ECG nên được đưa vào quy trình chẩn đoán và kiểm soát điều trị chó mắc rối loạn vận động, liệt hay yếu chi.

 Toàn văn bài báo đăng trên Tạp chí khoc học kỹ thuật thú y Số 4 năm 2026 (chuyên đề thú y thú nhỏ)