Năm 2025, sản lượng thịt các loại của Việt Nam đạt 8,68 triệu tấn – con số phản ánh một ngành chăn nuôi đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô lẫn mức độ công nghiệp hóa. Nhưng đằng sau những con số ấn tượng ấy là một bài toán nhân lực chưa có lời giải trọn vẹn: ngành thú y cần những bác sĩ không chỉ giỏi chuyên môn lâm sàng mà còn thành thạo phân tích dữ liệu, vận hành hệ thống chẩn đoán tích hợp trí tuệ nhân tạo và làm chủ các nền tảng công nghệ sinh học thế hệ mới như CRISPR hay vaccine mRNA. Trước thực tế đó, tọa đàm “Kết nối Khoa Thú y và Doanh nghiệp” lần thứ IV – năm 2026 đã diễn ra, do Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam chủ trì, thu hút hơn 100 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y và công nghệ sinh học.
Chủ đề năm nay – “Chuyển đổi số – Kết nối tri thức – Phát triển bền vững ngành Thú y” – gắn trực tiếp với Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, trong đó xác định rõ: khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực chính cho phát triển đất nước. Với ngành Thú y, nghị quyết này mở ra cả cơ hội lẫn áp lực – cơ hội tiếp cận nguồn lực đầu tư lớn hơn cho nghiên cứu ứng dụng, và áp lực phải chứng minh rằng đào tạo đại học thực sự đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn sản xuất.
Khi giảng đường phải nói cùng ngôn ngữ với trang trại
PGS.TS. Bùi Trần Anh Đào – Trưởng khoa Thú y – mở đầu tọa đàm bằng một nhận định thẳng thắn: chuyển đổi số không còn là xu hướng để bàn luận, mà đã thành yêu cầu tất yếu đối với ngành thú y hiện đại. Trí tuệ nhân tạo hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh, dữ liệu lớn giúp dự báo dịch tễ, hệ thống giám sát sinh học thời gian thực cho phép kiểm soát an toàn sinh học ở quy mô mà vài năm trước còn khó hình dung. Tất cả đang thay đổi cách vận hành của ngành chăn nuôi, và nếu chương trình đào tạo không bắt kịp, khoảng cách giữa giảng đường và trang trại sẽ ngày càng rộng.
Nhìn từ phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Chiến – Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam – xác nhận điều đó bằng thực tế vận hành. Ngành Thú y đang dịch chuyển mạnh sang mô hình chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Một bác sĩ thú y tại C.P. ngày nay không chỉ khám bệnh cho đàn vật nuôi – họ phải đọc được bảng dữ liệu sức khỏe đàn từ hệ thống cảm biến, phân tích xu hướng tiêu thụ thức ăn qua phần mềm quản lý, và đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng số. Năng lực quản lý, tư duy phân tích dữ liệu và khả năng thích ứng với môi trường số hóa trở thành tiêu chí tuyển dụng ngang hàng với kiến thức chuyên môn truyền thống.
Từ phòng thí nghiệm đến thương trường: những bài toán cụ thể
Tọa đàm không dừng ở tầm nhìn vĩ mô. Ông Nguyễn Hữu Mẫn – Giám đốc CN&TN Hanvet – đi sâu vào những thách thức mà doanh nghiệp đang đối mặt hàng ngày: Dịch bệnh diễn biến phức tạp, áp lực cạnh tranh gia tăng, yêu cầu kiểm soát chất lượng sản phẩm ngày càng khắt khe từ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Ông nhấn mạnh rằng năng lực phòng chống dịch bệnh và kiểm soát chất lượng chính là yếu tố then chốt quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp, chứ không đơn thuần là nghĩa vụ tuân thủ. Từ góc nhìn đó, ông đặt kỳ vọng vào sinh viên ngành thú y: cần định vị đúng năng lực bản thân, chủ động xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp, tích lũy kinh nghiệm lâm sàng thực tế và hình thành thái độ học tập cầu thị. Đây là những tiêu chí mà doanh nghiệp đặt ra khi tuyển dụng.
PGS.TS. Lê Văn Phan – Giảng viên Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhà khoa học đầu tiên phát hiện bệnh dịch tả lợn châu Phi (ASF) tại Việt Nam – trình bày về ứng dụng chẩn đoán phòng thí nghiệm trong quản lý dịch bệnh động vật. Các kỹ thuật hiện đại như PCR và sinh học phân tử đã chứng minh vai trò quyết định trong phát hiện sớm và kiểm soát dịch bệnh. Nhưng công nghệ không dừng lại ở đó. Xu hướng toàn cầu đang hướng tới ứng dụng CRISPR trong chỉnh sửa gen tạo giống vật nuôi kháng bệnh, phát triển vaccine mRNA thế hệ mới với tốc độ sản xuất nhanh hơn nhiều lần so với vaccine truyền thống, và tích hợp AI vào hệ thống chẩn đoán bệnh động vật để nâng cao độ chính xác lẫn tốc độ xử lý. Đây là những công nghệ mà sinh viên thú y tốt nghiệp trong vài năm tới sẽ phải sử dụng thành thạo, không phải chỉ biết đến qua sách giáo khoa.
Ông Nguyễn Văn Minh – Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần BAF Việt Nam – bổ sung một thực tế đáng suy ngẫm: ngành Chăn nuôi – Thú y đang thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là lực lượng có kỹ năng thực hành tốt và khả năng ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Ngành cần nhân sự chuyên sâu về giống, vaccine, trí tuệ nhân tạo và quản lý dịch bệnh – những vị trí mà thị trường lao động hiện tại chưa cung ứng đủ.
Hệ sinh thái hợp tác – không chỉ là ký kết biên bản ghi nhớ
Sự hiện diện của hơn 100 doanh nghiệp tại một tọa đàm do Khoa Thú y tổ chức cho thấy nhu cầu kết nối là có thật và cấp bách. Nhưng điều quan trọng hơn con số là chất lượng kết nối. Mô hình hợp tác nhà trường – doanh nghiệp chỉ thực sự phát huy tác dụng khi nó vượt qua giai đoạn ký kết biên bản ghi nhớ để đi vào chiều sâu: Doanh nghiệp tham gia thiết kế chương trình đào tạo, cung cấp cơ sở thực hành, đặt hàng nghiên cứu ứng dụng; nhà trường đảm bảo sinh viên ra trường đáp ứng được tiêu chuẩn nghề nghiệp mà thị trường đòi hỏi. Tọa đàm lần thứ IV – Kết nối khoa thú y và doanh nghiệp đã tạo nền tảng cho hệ sinh thái hợp tác đa chiều, nơi đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và tuyển dụng nhân lực được triển khai đồng bộ.
Ngành Thú y Việt Nam đang ở thời điểm phải thay đổi thực sự. Sản lượng chăn nuôi tăng, công nghệ sinh học ngày càng tiên tiến, chính sách quốc gia đã đặt khoa học – công nghệ làm ưu tiên hàng đầu. Từ đó, yêu cầu đặt ra rất cụ thể: với sinh viên – hãy trang bị năng lực số và tư duy liên ngành ngay từ giảng đường; với doanh nghiệp – hãy đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực như đầu tư vào tương lai của chính mình; với Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam – hãy tiếp tục dẫn dắt, không chỉ bằng nghiên cứu mà bằng khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất. Cuộc chuyển đổi đã bắt đầu. Câu hỏi không phải là có tham gia hay không, mà là tham gia nhanh đến mức nào.
#KhoaThuY #HocVienNongNghiepVietNam #ChuyenDoiSoThuY #KetNoiDoanhNghiep #NhanLucThuY #CongNgheSinhHoc #VaccinemRNA #CRISPR #NghiQuyet57 #AnToanSinhHoc
Một số hình ảnh chương trình
Khoa Thú y
English