Tran Thi Huong Giang*, Dong Van Hieu, Le Van Truong,
Vu Thi Ngoc, Cao Thi Bich Phuong, Vu Thi Thu Tra, Huynh Thi My Le
Khoa Thú y, Học viện Nông Nghiệp Việt Nam
* Tác giả liên hệ email: tthgiang@vnua.edu.vn
GIỚI THIỆU: Gyrovirus galga 1 thuộc chi virus Gyrovirus (họ Anelloviridae) có hệ gen ADN vòng sợi đơn âm với kích thước khoảng 2.375–2.376 nucleotide. Hệ gen này gồm ba khung đọc mở (Open reading frame – ORF) mã hóa cho các protein: VP1 (protein cấu trúc của capsid), VP2 (protein phi cấu trúc) và VP3 (protein chức năng có vai trò cảm ứng quá trình chết theo chương trình của tế bào) (Yao & cs., 2017). Ở gà, nhiễm GyVg1 đã được ghi nhận có thể gây ra các biểu hiện bệnh lý như tổn thương não, suy giảm nhận thức và sụt cân (dos Santos & cs., 2012). GyVg1 được báo cáo lưu hành phổ biến ở gà và có tiềm năng lây truyền sang người. GyVg1 đã được phát hiện trong các mẫu phân của mèo và các mẫu huyết thanh của chó (Niu & cs., 2019; Liu & cs., 2022). Tuy nhiên, cho đến nay, virus này vẫn chưa được phân lập thành công và khả năng nhiễm thực sự trên các loài vật chủ khác vẫn chưa được làm sáng tỏ. Việc xác định GyVg1 lưu hành ở những động vật khác loài này là cần thiết nhằm làm rõ hơn về đặc điểm dịch tễ học, khả năng gây bệnh cũng như tiềm năng truyền lây của virus này. Trong nghiên cứu này, chúng tôi đặt mục tiêu phát hiện sự hiện diện của GyVg1 ở chó, đồng thời tiến hành phân tích bước đầu trình tự gen của chúng nhằm bổ sung dữ liệu về đặc điểm di truyền của GyVg1.
NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ:
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phát hiện sự hiện diện của Gyrovirus galga 1 (GyVg1) ở chó nuôi tại một số huyện ở Hà Nội. Tổng số 63 mẫu phân được thu thập từ chó nuôi tại các huyện Đông Anh, Long Biên và Gia Lâm từ tháng 3/2024 đến 5/2025. Kết quả phản ứng PCR cho thấy, tỷ lệ phát hiện vật liệu di truyền của GyVg1 là 12,7%, với tỷ lệ dương tính lần lượt là 14,29%; 12,12% và 11,11% tại các huyện Đông Anh, Long Biên và Gia Lâm. Kết quả phân tích trình tự một phần của gen VP2 và VP3 từ ba chủng đại diện cho thấy độ tương đồng nucleotide cao, dao động từ 99,40% đến 99,85%. Phân tích cây phát sinh chủng loài cho thấy các chủng này thuộc về Gyrovirus galga 1 và có mối liên hệ chặt chẽ với các chủng đã được báo cáo trước đây ở chó và mèo tại Trung Quốc vào năm 2022. Ngoài ra, một số đột biến thay thế axit amin đã được xác định trong protein VP2 và VP3 của các chủng GyVg1 ở Việt Nam. Những phát hiện này sơ bộ cung cấp bằng chứng về sự lưu hành của GyVg1 ở chó nuôi tại Hà Nội và đặt nền tảng cho các nghiên cứu trong tương lai về dịch tễ học, đa dạng di truyền và khả năng lây truyền chéo giữa các loài của virus này.
Từ khóa: Gyrovirus galga 1, chó, Hanoi, PCR, phân tích phả hệ
Tạp chí Khoa học Nông nghiệp và Phát triển 2026, 24(4): 456 – 464
https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.04.03
tap+chi+so+4.3_5_2026_VSV
English